Witamina D - rola w organizmie, skutki niedoboru, zapotrzebowanie

Informacja o korzystaniu z plików Cookies.

W celu realizacji usług ta strona zapisuje w urządzeniu użytkownika niewielkie informacje w postaci plików Cookies.

Dowiedz się więcej o plikach cookies.

Witamina D i jej formy

Witamina D razem z witaminą A, E i K zaliczana jest do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, jednak jest to jedyna witamina, którą nasz organizm potrafi pozyskiwać z promieni słonecznych.

Wyróżniamy dwie formy witaminy D:

  • D2 (ergokalcyferol) występująca w niektórych grzybach,
  • D3 (cholekalcyferol) występująca w produktach pochodzenia zwierzęcego np. tłustych rybach, żółtkach jaj oraz powstająca pod wpływem promieniowania UVB. Żadna z powyższych form nie wykazuje aktywności metabolicznej, dopiero w naszym organizmie, a dokładnie w wątrobie i nerkach, pod wpływem szeregu zmian, witamina ta zostaje przekształcona w formę biologicznie czynną.

Rola w organizmie

Witamina D ma kilka ważnych funkcji. Być może najważniejszą z nich jest regulowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej (zwiększenie przyswajalności wapnia, mineralizacja kości), a także stymulowanie układu odpornościowego. Jednak badania przeprowadzone na przełomie ostatnich lat coraz częściej wiążą witaminę D również z gospodarką węglowodanową (cukrzyca!), układem sercowo-naczyniowym (nadciśnienie!), prewencją nowotworów, regulacją nastroju czy smukłą sylwetą. Oczywiście potrzebna jest większa ilość badań, aby móc sformułować jakiekolwiek wnioski na temat wszechstronnego działania tejże witaminy.

Skutki niedoboru

Jedno jest pewne deficyt witaminy D to na naszej szerokości geograficznej problem powszechny.

Dzieje się tak z kilku powodów, oczywiście na pierwszy plan wysuwa się stopień nasłonecznienia.

W Polsce w miesiącach od września do kwietnia niestety nasza skóra nie będzie w stanie pozyskiwać witaminy D. W pozostałych miesiącach warunkiem dostarczenia potrzebnej ilości tej witaminy jest odpowiednia ekspozycja na promienie słoneczne tzn. przebywanie na słońcu minimum 15 minut dziennie, w godzinach od 10 do 15. Przy czym odsłonięte musi być co najmniej 18% naszego ciała. Pamiętajmy, że np. zachmurzenie zmniejsza szanse efektywnej syntezy skórnej.

Uwaga! Zbyt długa ekspozycja na promienie słoneczne może być szkodliwa! Dlatego nie ma się co dziwić, że większość osób stosuje kremy z filtrami, jednak takie preparaty również blokują możliwość syntezy skórnej witaminy D. Najlepszym rozwiązaniem będzie nałożenie kremu dopiero po 15-30 minutach od wyjścia na zewnątrz.

Warto pamiętać, że nawet wysoka ekspozycja na promienie słoneczne w okresie letnim, nie zapewni odpowiedniego poziomu witaminy D w okresie jesienno-zimowym.

Kolejnym czynnikiem, przez który większość osób boryka się z niedoborem witaminy D to fakt, że występuje ona w niewielu produktach spożywczych, więc niemożliwym wydaje się pokryć zapotrzebowanie na ten związek wraz z dietą. Witaminę D znajdziemy głównie w tłustych rybach morskich (takich jak węgorz, makrela, śledź, łosoś), grzybach oraz żółtku jaja.

Niedobór witaminy D może też wiązać się z chorobami nerek i wątroby (w końcu to tam przekształcana jest nieaktywna forma tej witaminy), wiekiem podeszłym oraz otyłością.

Teraz gdy wiemy, kto narażony jest na niedobór witaminy D, warto zadać sobie pytanie jakie są tego skutki.

U dzieci niedobór witaminy D może powodować krzywicę natomiast u dorosłych osteomalacje oraz osteoporozę. Powyższe schorzenia związane są z rolą, jaką witamina D odgrywa w metabolizmie kostnym.

W związku z tym, że witamina D odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego, jednym z częstszych objawów niedoboru jest zwiększone ryzyko infekcji. Do innych skutków niedoboru zaliczamy większe ryzyko złamań, bóle mięśniowo-kostne, zmęczenie oraz obniżony nastrój.

Sami przyznacie, że większość z tych objawów jest niespecyficzna. Dlatego aby mieć pewność czy dotknął nas niedobór witaminy D, warto udać się do najbliższego laboratorium i oznaczyć stężenie 25 hydroksywitminy D. Jeżeli wynik będzie wskazywał na niedobór, lekarz pomoże nam dobrać odpowiednią dawkę suplementu.

Nadmiar

Jak chyba z wszystkim, zarówno niedobór, jak i nadmiar wywołuje negatywne zmiany w organizmie.

Jeżeli chodzi o witaminę D to nadmiar pojawi się tylko wtedy, jeśli przekroczymy zalecaną dawkę suplementu i to około 4-krotnie.

Pojawią się wtedy bóle głowy, wielomocz, uczucie pragnienia, spadek apetytu, nudności oraz biegunka.

Uwaga! Długotrwałe przebywanie na słońcu nie doprowadzi do przedawkowania witaminy.

Rekomendowane dawki

BIBLIOGRAFIA:

1. Adams JS, Hewison M. Unexpected actions of vitamin D: new perspectives on the regulation of innate and adaptive immunity. Nat Clin Pract Endocrinol Metab. 2008 Feb;4(2):80-90,

2. Hewison M. Vitamin D and innate and adaptive immunity. Vitam Horm. 2011;86:23-62,

3. Holick MF. Vitamin D: A millenium perspective. J Cell Biochem. 2003 Feb 1;88(2):296-30,

4. Holick MF. Sunlight and vitamin D for bone health and prevention of autoimmune diseases, cancers, and cardiovascular disease. Am J Clin Nutr. 2004 Dec; 80(6):1678-88,

5. Holick MF, Chen TC. Vitamin D deficiency: a worldwide problem with health consequences. Am J Clin Nutr. 2008 Apr;87(4):1080-1086,

6. Christakos S, Ajibade DV, Dhawan P, Fechner AJ, Mady LJ. Vitamin D: metabolism. Endocrinol Metab Clin North Am. 2010 Jun;39(2):243-53,

Kontakt

: 791704286

Napisz do mnie

62-040 Puszczykowo
Gajowa 2

Presscake
Presscake
Presscake
Presscake
Presscake