Zdrowotne i psychospołeczne skutki otyłości

Informacja o korzystaniu z plików Cookies.

W celu realizacji usług ta strona zapisuje w urządzeniu użytkownika niewielkie informacje w postaci plików Cookies.

Dowiedz się więcej o plikach cookies.

Otyłość jest to stan cechujący się znacznym zwiększeniem masy ciała, który wynika bezpośrednio ze wzrostu procentowej zawartości tkanki tłuszczowej. Hiperplazja (rozrost) oraz hipertrofia (przerost) komórek tłuszczowych prowadzi do niekorzystnych zmian zdrowotnych obejmujących negatywny wpływ na układ krążenia, gospodarkę węglowodanową, a nawet zwiększoną zapadalność na choroby nowotworowe. Powyższe zagrożenia wynikają nie tylko ze stopnia otyłości, ale w dużej mierze z rozmieszczenia komórek tłuszczowych w organizmie. Badacze sugerują, że otyłość brzuszna niesie ze sobą najgroźniejsze powikłania.

Otyłość a cukrzyca typu 2

Jedną z częściej występujących konsekwencji nadmiernej masy ciała jest cukrzyca typu 2. Szczególnie otyłość wisceralna (brzuszna) może wywoływać insulinooporność, poprzez zwiększone uwalnianie wolnych kwasów tłuszczowych (WKT) oraz ich niewłaściwy metabolizm, co nieuchronnie prowadzi do zaburzeń gospodarki węglowodanowej.

Insulinooporność definiuje się jako zmniejszenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę, a przy podwyższonym jej stężeniu we krwi, prowadzi to do glikemii, zmniejszenia produkcji insuliny przez trzustkę a następnie do cukrzycy.

Tkanka tłuszczowa obecnie jest postrzegana jako gruczoł wydzielania wewnętrznego, ponieważ uwalnia wiele substancji, w tym takie, które mają niebagatelny wpływ na rozwój insulinooporności. Aktywność metaboliczna adipocytów polega na wydzielaniu między innymi leptyny adiponektyny, rezystyny, TNF-α (czynnik martwicy nowotworu), Interleukiny 6, oraz wolnych kwasów tłuszczowych.

Szacuje się, że wśród ludności europejskiej, otyłość jest przyczyną 60-80% zachorowań na cukrzycę typu 2.

Otyłość a układ sercowo-naczyniowy

Nadwaga predysponuje do rozwinięcia chorób sercowo-naczyniowych, a to one stanowią najczęstszą przyczynę zgonu w krajach rozwiniętych. Choroba niedokrwienna serca to zespół chorobowy, który jest następstwem niewystarczającego zaopatrzenia serca w tlen i substancje odżywcze. Szacuje się, że choroba ta występuje u ponad 40% osób, których BMI jest większe od 25.

Osoby z nadmierną masą ciała często zmagają się z problemem zaburzeń lipidowych, które najczęściej przejawiają się podwyższeniem poziomu cholesterolu frakcji LDL, czyli powszechnie określanej mianem złego cholesterolu, transportującego i odkładającego wolny cholesterol w błonach komórkowych czy mięśniach gładkich. Oprócz tego następuje wzrost triglicerydów przy jednoczesnym spadku poziomu HDL, czyli analogicznie frakcji definiowanej jako dobry cholesterol. Wszystkie te nieprawidłowości metaboliczne są czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego w tym zawału serca.

Nadmierna masa ciała może przyczyniać się do powstania nadciśnienia tętniczego. Przypuszcza się, że 30-65% przypadków podwyższonego ciśnienia jest inicjowana otyłością. 10 kilogramowy przyrost masy ciała, podnosi wartość ciśnienia o 2-3 mmHg. Skutkiem nadciśnienia tętniczego może być przyspieszenie rozwoju miażdżycy, uszkodzenie nerek oraz zwiększone ryzyko zawału mięśnia sercowego.

Otyłość a nowotwory

Pomimo tego, że związek pomiędzy chorobami nowotworowymi a otyłością nie jest do końca poznany to jednak można zauważyć dodatnią korelację pomiędzy tymi dwoma schorzeniami.

Widoczna jest zależność między nadmierną masą ciała a nowotworami:

  • przełyku,
  • trzustki,
  • jelita grubego,
  • piersi (po menopauzie),
  • endometrium (błona śluzowa macicy),
  • nerek,
  • tarczycy,
  • pęcherzyka żółciowego.

Jedno z przeprowadzonych badań wykazuje, że w 2007 roku w Stanach Zjednoczonych około 34 000 nowych przypadków raka u mężczyzn (4%) oraz 50 500 u kobiet (7%) było spowodowane otyłością! Odsetek przypadków choroby nowotworowej, spowodowanej nadmierną masą ciała, był zmienny w zależności od rodzaju nowotworu, ale największa zależność (na poziomie 40%) dotyczyła raka endometrium oraz przełyku.

Otyłość a dna moczanowa

Dna moczanowa znana również pod nazwą artretyzm, charakteryzuje się nawracającymi epizodami zapalenia stawów. Przyczyną tej choroby jest zbyt wysokie stężenie kwasu moczowego we krwi, a może się ono wiązać z dietą bogatopurynową oraz otyłością.

Otyłość a kamica żółciowa

Jest to choroba charakteryzująca się wytrącaniem złogów w przewodach żółciowych. Dzieje się tak za sprawą nieprawidłowego stosunku cholesterolu do kwasów żółciowych i lecytyny, co powoduje nadmierne zagęszczenie żółci, a następnie jej krystalizację. Zaobserwowano, że niewłaściwa dieta oraz otyłość zwiększają aż 6-krotnie ryzyko wystąpienia kamicy.

Otyłość a stłuszczenie wątroby

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby (NASH) to przewlekły stan zapalny, związany przede wszystkim z nadwagą oraz otyłością, polega na odkładaniu się tłuszczu w hepatocytach, czyli komórkach wątroby. Skutkiem nieleczonego NASH może być marskość wątroby oraz jej nowotwory.

Otyłość a płodność

Kobiety charakteryzujące się nadmierną masą ciała, mogą mieć jednocześnie zaburzenia układu hormonalnego wpływającego na cykl menstruacyjny. Skutkiem tego może być nieregularna owulacja, a nawet jej zanik.

U otyłych mężczyzn, również pojawiają się problemy z płodnością, które bezpośrednio związane są ze spadkiem jakości oraz ilości ruchliwych plemników w nasieniu.

Otyłość a choroba zwyrodnieniowa stawów

Duże obciążenie wydaje się oczywistym czynnikiem prowadzącym do choroby stawów. Dlatego otyłość, poza podeszłym wiekiem, jest jedną z najistotniejszych przyczyn prowadzących do zwyrodnienia stawów, szczególnie kolanowych a w mniejszym stopniu biodrowych. Oprócz bodźców mechanicznych istotną rolę w degeneracji stawów odgrywają cytokiny prozapalne, wydzielane przez tkankę tłuszczową.

Analizy wykazały, że BMI powyżej 27 zwiększa ryzyko zapadalności na to schorzenie aż o 15%.

Otyłość a bezdech senny

Duża ilość tkanki tłuszczowej zgromadzona wokół szyi jest najważniejszą przyczyną rozwoju obturacyjnego bezdechu sennego. Wiąże się to z blokowaniem prawidłowego przepływu powietrza przez gardło, wynikającym między innymi ze zmniejszenia jego światła właśnie przez uciskające komórki tłuszczowe.

Otyłość a problemy psychospołeczne

Nadwaga to nie tylko problemy zdrowotne, ale też kłopoty psychospołeczne. Przede wszystkim wymienić tutaj można wstyd związany z własnym wyglądem, nieprzychylne opinie i komentarze innych, obniżone poczucie własnej wartości a wszystko to może prowadzić do wycofania się z życia społecznego. Niektóre osoby niemogące poradzić sobie z powyższymi czynnikami, szukają rekompensaty w pożywieniu, co tylko napędza mechanizm błędnego koła.

Ryzyko problemów zdrowotnych jako powikłania otyłości (według WHO)

BIBLIOGRAFIA:

1. Ferroni P., Basili S., Falco A., Davi G., Inflammation, insulin resistance and obesity. Curr. Artherocler Rep. 2004,6: 424-431.

2. Boden G., Role of fatty acids in the pathogenesis of insulin resistance and NIDDM. Diabetes 1997,46: 3-10.

3. http://www.izz.waw.pl/pl/eufic?id=82

4. WHO. Obesity: Preventing and managing the global epidemic. WHO/NUT/NCD/98.1. Report of a WHO consultation on obesity. Geeneva 1998.

5. Bogdański P., Kujawska-Łuczak M., Pupek-Musialik D., Otyłość i nadwaga – epidemia XXI wieku, Przew. Lek. 2008,1: 117-123.

6. Ashrafian H, Ahmed K, Rowland SP, et al. Metabolic surgery and cancer: protective effects of bariatric procedures. Cancer 2011; 117(9):1788–1799

7. Agnieszka Jasik, Marek Tałałaj., Otyłość a choroba zwyrodnieniowa stawów, Postępy Nauk Medycznych, 5b/2013, s. 14-18

Kontakt

: 791704286

Napisz do mnie

62-040 Puszczykowo
Gajowa 2

Presscake
Presscake
Presscake
Presscake
Presscake